Alkohol cetylowy 500 g >99,95 %

Alkohol cetylowy, 500 g to alkohol tłuszczowy o łańcuchu szesnastowęglowym, w postaci białych pastylek. Składnik fazy tłuszczowej — ko-emulgator, stabilizator emulsji i regulator konsystencji.

Nazwa INCI: Cetyl Alcohol / Nr CAS: 36653-82-4 / EINECS: 253-149-0

ℹ️ UWAGA: surowiec topi się w 46–49°C, ale fazę olejową ogrzewaj do 60–70°C — dopiero wtedy pastylki rozpuszczą się w całości. Podgrzanie do samej temperatury topnienia zostawia nierozpuszczone fragmenty, które zastygną w gotowym kremie jako grudki.

Alkohol cetylowy — czym jest?

To heksadekan-1-ol — nasycony alkohol tłuszczowy o szesnastu atomach węgla w łańcuchu i jednej grupie hydroksylowej na końcu. Masa cząsteczkowa 242,44 g/mol.

Surowiec jednoskładnikowy: zawartość frakcji C16 wynosi co najmniej 98%. Pozostałą część tworzą alkohole tłuszczowe o innej długości łańcucha; producent nie podaje ich składu.

Nie zawiera konserwantów, przeciwutleniaczy, barwników ani filtrów UV. Nie zawiera kompozycji zapachowej, więc nie wnosi do receptury alergenów zapachowych z załącznika III.

Alkohole tłuszczowe C16 otrzymuje się przez uwodornienie kwasów tłuszczowych lub ich estrów, a także syntetycznie. Materiałem wyjściowym bywa olej kokosowy, olej z ziaren palmowych albo surowce pochodzenia zwierzęcego — dokumentacja producenta nie wskazuje, która z tych dróg dotyczy tego surowca.

Alkohol cetylowy a alkohol w składzie kosmetyku

To pytanie wraca przy każdej sprzedaży, więc odpowiedź faktograficzna. Alkohol cetylowy i etanol to dwie różne klasy związków, mimo wspólnego słowa w nazwie.

Etanol ma dwa atomy węgla, miesza się z wodą w każdej proporcji i w temperaturze pokojowej jest lotną cieczą. Alkohol cetylowy ma szesnaście atomów węgla, w temperaturze pokojowej jest ciałem stałym, topi się dopiero w 46–49°C, a jego temperatura wrzenia mieści się w przedziale 305–330°C.

W wodzie się nie rozpuszcza. Miarą tego jest współczynnik podziału n-oktanol/woda: log Pow wynosi 6,73, czyli substancja rozdziela się niemal wyłącznie do fazy tłuszczowej. W recepturze zachowuje się więc jak miękki wosk, nie jak rozpuszczalnik.

Alkohol cetylowy — właściwości i działanie surowca w kosmetykach

Cztery funkcje, które wykorzystuje się najczęściej

Baza CosIng przypisuje temu surowcowi osiem funkcji: emolient, emulgowanie, stabilizacja emulsji, wzmacnianie piany, maskowanie, zmętnianie, substancja powierzchniowo czynna i regulacja lepkości.

W praktyce recepturowej pracują przede wszystkim cztery: emolient, ko-emulgator, stabilizator emulsji i regulator lepkości.

W emulsji

W układach O/W i W/O buduje strukturę fazy tłuszczowej i przeciwdziała rozwarstwianiu. Podnosi lepkość bez wprowadzania ciężkości charakterystycznej dla wosków twardych — receptura zyskuje gęstość, zachowując poślizg przy rozprowadzaniu.

Powyżej kilku procent konsystencja robi się wyraźnie woskowa, a przy dużym udziale surowiec może pozostawiać na skórze biały nalot. To efekt zależny od stężenia, nie wada partii — warto sprawdzić na małej próbce przed większą serią.

W produktach myjących

Poprawia jakość i trwałość piany oraz koryguje konsystencję. Funkcja wzmacniania piany jest jedną z ośmiu wymienionych w CosIng.

Liczba hydroksylowa — co z niej wynika

Specyfikacja podaje 225,0–235,0 mg KOH/g. Dla czystego jednowodorotlenowego alkoholu C16 wartość teoretyczna wynosi około 231 mg KOH/g, bo liczy się ją jako 56 100 podzielone przez masę cząsteczkową.

Zakres specyfikacji obejmuje więc wartość teoretyczną z niewielkim marginesem. To potwierdzenie, że surowiec jest w praktyce czystym monoalkoholem C16, a nie mieszaniną z udziałem dioli albo estrów.

Odporność na utlenianie

Liczba jodowa nie przekracza 0,3 g I₂/100 g, czyli surowiec praktycznie nie zawiera wiązań podwójnych. Nie jełczeje w stopniu istotnym dla trwałości formuły i nie wymaga dodatku przeciwutleniacza.

Liczba kwasowa nie przekracza 0,1 mg KOH/g, więc zawartość wolnych kwasów tłuszczowych jest znikoma i surowiec nie zaburza układów buforowych receptury.

Praca w formule

Miesza się z olejami roślinnymi, estrami, woskami, silikonami i emulgatorami niejonowymi. Nie rozpuszcza się w wodzie ani w glikolach.

Nie ma odczynu mierzalnego metodą wodną i nie zmienia pH receptury. Nie wnosi też wody i sam nie wymaga konserwacji — ale nie zabezpiecza fazy wodnej, więc każda formuła z wodą potrzebuje własnego układu konserwującego, potwierdzonego testem obciążeniowym wg ISO 11930.

Zapach jest delikatny i charakterystyczny. Barwa biała, w skali APHA nie przekracza 10.

Alkohol cetylowy — zastosowanie w formułach kosmetycznych DIY

Zalecane stężenie: 0,5–5% w emulsjach. Producent nie podaje zakresu dawkowania — to wartości orientacyjne z praktyki ESENT, wynikające z funkcji surowca. W preparatach bezwodnych i sztyftach udział wynika z założonej twardości produktu.

Przy 2–5% opakowanie 500 g wystarcza na 10–25 kg gotowej emulsji.

Surowiec dodawaj do fazy tłuszczowej. Ogrzej ją do 60–70°C, aż pastylki rozpuszczą się bez reszty, i dopiero wtedy łącz z fazą wodną o zbliżonej temperaturze. Przy przetapianiu nie przegrzewaj ponad temperaturę potrzebną do rozpuszczenia.

Przykłady produktów:

• emulsje O/W i W/O — kremy, balsamy, mleczka
• odżywki i maski do włosów
• pomadki, sztyfty i balsamy bezwodne
• preparaty myjące — stabilizacja piany i korekta konsystencji
• produkty do makijażu o konsystencji stałej

Gotowy kosmetyk wymaga oceny bezpieczeństwa zgodnie z rozporządzeniem (WE) 1223/2009.

Alkohol cetylowy — bezpieczeństwo stosowania

Producent klasyfikuje substancję jako niespełniającą kryteriów rozporządzenia CLP. Nie ma piktogramu, hasła ostrzegawczego ani zwrotów H. Substancja nie figuruje w załączniku VI do CLP ani w załączniku II do rozporządzenia 1223/2009 i nie podlega ograniczeniom załączników III–VI.

Brak klasyfikacji nie znaczy jednak, że przy pracy nie ma na co uważać:

• Pył. Przy przesypywaniu i rozdrabnianiu powstaje pył — unikaj jego wdychania i tworzenia obłoku pyłowego. Przy intensywnym pyleniu użyj maski przeciwpyłowej.
• Stopiony surowiec powyżej 50°C grozi oparzeniem. Pracuj w okularach ochronnych i nie usuwaj zastygłego materiału ze skóry na siłę.
• Rozsypany materiał tworzy powierzchnię śliską — zbierz go od razu.
• Producent podaje możliwość lekkiego, przemijającego podrażnienia oczu u osób wrażliwych; nie prowadzi to do klasyfikacji.
• Alkohole tłuszczowe bywają wymieniane jako składniki uczulające kontaktowo u osób z rozpoznaną nadwrażliwością. Producent nie przedstawia dla tego surowca danych z badań uczulających.
• Przed użyciem wykonaj próbę na małej powierzchni skóry.
• Przechowuj z dala od dzieci.

Toksyczność ostra drogą pokarmową: LD50 dla szczura powyżej 5000 mg/kg masy ciała. Pozostałych punktów końcowych producent nie badał.

Przechowywanie alkoholu cetylowego

• Opakowanie szczelnie zamknięte — surowiec jest w niewielkim stopniu higroskopijny, a specyfikacja ogranicza wilgoć do 0,1%.
• Miejsce suche, chłodne, zacienione i dobrze wentylowane.
• Chronić przed wilgocią, źródłami ciepła i bezpośrednim światłem słonecznym.
• Materiały niezgodne: silne utleniacze i mocne kwasy.
• Termin przydatności dla partii podaje Certyfikat Analizy.

Dane techniczne – alkohol cetylowy

Wartości w tabeli to zakresy specyfikacji, nie wyniki konkretnej partii. Wyniki partii podaje Certyfikat Analizy.

Do tego surowca ESENT dołącza Kartę Techniczną (TDS) oraz Kartę Charakterystyki (SDS/MSDS) — do pobrania w zakładce Bezpieczeństwo. Certyfikat Analizy (CoA) dla partii udostępniamy na żądanie.