Masło Cupuacu, nierafinowane 100 g

Masło cupuaçu (wym. „kupuasu”), tłoczone na zimno, nierafinowane — tłuszcz z nasion amazońskiego drzewa cupuaçu (Theobroma grandiflorum), tego samego rodzaju co kakaowiec. Nasiona pochodzą ze zbioru ze stanowisk naturalnych, nie z plantacji. Masło jest stałe do miękkiego i topi się w zakresie 25–35 °C, czyli poniżej temperatury skóry. Wyróżnia je nietypowy jak na masła roślinne udział kwasu arachidowego (8–13%) oraz frakcja niezmydlająca się na poziomie 2–3%. Opakowanie: 100 g.

Nazwa INCI: Theobroma Grandiflorum Seed Butter | Nr CAS: 394236-97-6 | Nr WE: brak przypisania (numer listy ECHA: 609-676-7)

ℹ️ UWAGA: Temperatura topnienia 25–35 °C oznacza, że w cieplejszym pomieszczeniu masło zaczyna mięknąć — to naturalna cecha, nie wada partii. Producent zaleca przechowywanie poniżej 20 °C. Masło jest nierafinowane, więc barwa i nuta zapachowa mogą różnić się między partiami.

Masło cupuaçu — czym jest?

Cupuaçu (Theobroma grandiflorum) rośnie w Amazonii i należy do tego samego rodzaju co kakaowiec (Theobroma cacao). To pokrewieństwo ma dwie praktyczne konsekwencje: masło ma wyczuwalną, lekko orzechowo-kakaową nutę własną, a osoby uczulone na kakao powinny zachować ostrożność ze względu na możliwą reaktywność krzyżową.

Ścieżka produkcji podana przez producenta: nasiona zbierane ze stanowisk naturalnych (wild harvest), suszenie i oddzielanie, tłoczenie na zimno, filtracja surowego tłuszczu, kontrola jakości wg specyfikacji, konfekcjonowanie. W procesie nie ma etapu rafinacji — masło nie było neutralizowane, bielone ani dezodoryzowane.

Co z tego wynika w praktyce. Zachowana zostaje frakcja niezmydlająca się, którą specyfikacja określa na 2–3%, oraz naturalna barwa i zapach. Z drugiej strony nie ma etapu, który obniżałby zawartość wolnych kwasów tłuszczowych i nadtlenków — specyfikacja dopuszcza liczbę kwasową do 20 mg KOH/g i liczbę nadtlenkową do 30 meq O₂/kg, czyli dość szeroko. Przy liczbie jodowej 40–50 warto to uwzględnić przy planowaniu trwałości gotowej formuły.

Masło cupuaçu — skład

Skład deklarowany

Produkt jednoskładnikowy: Theobroma Grandiflorum Seed Butter — 100%. Bez dodatku przeciwutleniaczy, konserwantów, barwników i filtrów UV. Surowiec roślinny (wegański).

Profil kwasów tłuszczowych (zakresy specyfikacji)

• kwas oleinowy (C18:1) — 40,0–45,0%
• kwas stearynowy (C18:0) — 28,0–35,0%
• kwas arachidowy (C20:0) — 8,0–13,0%
• kwas palmitynowy (C16:0) — 7,0–12,0%
• kwas linolowy (C18:2) — 3,0–7,0%

Na tle innych maseł roślinnych zwraca uwagę udział kwasu arachidowego — 8–13% to wartość, której nie spotyka się w maśle shea czy kakaowym. Razem z kwasem stearynowym odpowiada za to, że masło jest stałe, ale mięknie już w cieple dłoni. Kwasy nienasycone stanowią łącznie ok. 43–52%, co przekłada się na umiarkowaną liczbę jodową 40–50.

Frakcja niezmydlająca się

Specyfikacja podaje 2,0–3,0%. To ta część tłuszczu, która nie przechodzi w mydło przy zmydlaniu i którą rafinacja w dużej mierze usuwa — tutaj pozostaje w produkcie. Producent nie podaje jej składu, więc opis nie przypisuje jej konkretnych związków.

Masło cupuaçu — właściwości i działanie surowca w kosmetykach

Nawilżanie i kondycjonowanie skóry

To funkcje przypisane surowcowi w europejskiej bazie CosIng (poz. 60295). W recepturze pozostawia skórę miękką i wygładzoną w odbiorze, ogranicza uczucie szorstkości i ściągnięcia.

Konsystencja sterowana temperaturą

Zakres topnienia 25–35 °C leży poniżej temperatury powierzchni skóry, więc masło rozpuszcza się przy rozprowadzaniu i nie wymaga wcześniejszego rozgrzewania w dłoniach. W formułach bezwodnych buduje strukturę — nadaje masę masełkom, sztyftom i pomadkom.

Zachowanie w recepturze

Wysoki udział kwasów nasyconych o długim łańcuchu, w tym arachidowego, daje masło o gęstej, kremowej konsystencji, które dobrze poddaje się ubijaniu. To praktyczna cecha przy formułach typu whipped butter.

Pielęgnacja włosów

Stosowane w maskach i odżywkach do włosów suchych i porowatych. Pozostawia na powierzchni włosa film tłuszczowy, poprawiając gładkość i poślizg przy rozczesywaniu.

Wyczuwalna nuta własna

Wersja nierafinowana ma własny, lekko orzechowo-kakaowy zapach. Przy wyższych stężeniach będzie słyszalny w gotowym produkcie — trzeba to uwzględnić przy budowaniu kompozycji zapachowej.

Opis dotyczy funkcji technologicznych surowca oraz wpływu na wygląd i kondycję skóry i włosów. Nie przypisujemy masłu działania leczniczego, przeciwzapalnego, przeciwstarzeniowego ani wpływu na procesy fizjologiczne skóry.

Masło cupuaçu — zastosowanie w formułach kosmetycznych DIY

Zalecane stężenie: do 100% fazy tłuszczowej, zależnie od receptury. Orientacyjnie:

• emulsje O/W i W/O — 3–15% masy receptury
• masełka i balsamy bezwodne, whipped butter — 20–60%
• pomadki, balsamy i masełka do ust — 10–40%
• maski i odżywki do włosów — 2–10%
• mydła wytwarzane na zimno — jako dodatek do fazy tłuszczowej

Wskazówki formulacyjne:

• Faza: faza tłuszczowa, razem z pozostałymi tłuszczami stałymi. Topić w łaźni wodnej 45–55 °C, bez przegrzewania.
• Ubijanie: po stopieniu i wstępnym schłodzeniu masło dobrze się ubija na puszystą konsystencję. Powolne stygnięcie w cieple sprzyja wytrącaniu grubszych kryształów tłuszczu i piaszczystej fakturze — szybsze, równomierne chłodzenie temu przeciwdziała.
• Przeciwutleniacz: producent nie deklaruje dodatku przeciwutleniacza, a specyfikacja dopuszcza liczbę nadtlenkową do 30 meq O₂/kg. Przy recepturach o dłuższym terminie przydatności warto go przewidzieć w formule.
• Konserwacja: masło jest bezwodne i nie wnosi obciążenia mikrobiologicznego, ale nie zastępuje układu konserwującego. Każda receptura zawierająca wodę wymaga własnego systemu.
• Konsystencja: udział cupuaçu wpływa na twardość gotowego produktu. Przy zmianie proporcji względem masła shea lub kakaowego zalecana próba na małej partii.
• Zapach: przy wyższych stężeniach nuta własna surowca będzie obecna w produkcie końcowym.

Przykłady produktów:

• masła i balsamy do ciała, w tym ubijane (whipped butter)
• kremy i emulsje o bogatej konsystencji
• pomadki, balsamy i masełka do ust
• kremy do rąk i sztyfty
• maski, odżywki i masła do włosów
• preparaty do włosów kręconych i porowatych
• mydła wytwarzane na zimno

Gotowy kosmetyk wymaga oceny bezpieczeństwa zgodnie z rozporządzeniem (WE) 1223/2009.

Masło cupuaçu — bezpieczeństwo stosowania

Surowiec nie jest klasyfikowany jako niebezpieczny w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 — brak piktogramu, hasła ostrzegawczego i zwrotów H. Producent nie deklaruje obecności alergenów zapachowych.

• Przed użyciem wykonaj próbę na małej powierzchni skóry.
• Osoby uczulone na kakao powinny zachować ostrożność — cupuaçu należy do tego samego rodzaju botanicznego, więc możliwa jest reaktywność krzyżowa.
• Unikaj kontaktu z oczami.
• Przy topieniu uważaj na gorący tłuszcz — może powodować oparzenia. Rozlany stwarza ryzyko poślizgnięcia.
• Przechowuj z dala od dzieci.
• Tylko do użytku zewnętrznego.

Przechowywanie masła cupuaçu

• Temperatura poniżej 20 °C, w miejscu suchym i przewiewnym.
• Szczelnie zamknięte opakowanie — ograniczaj kontakt z powietrzem.
• Chronić przed światłem oraz źródłami ciepła i zapłonu.
• Zmiana konsystencji przy wahaniach temperatury jest naturalna i nie wpływa na jakość surowca.
• Przechowywać poza zasięgiem dzieci.
• Trwałość: 24 miesiące od daty produkcji.

Dane techniczne — Masło cupuaçu, tłoczone na zimno, nierafinowane

Do tego surowca ESENT dołącza Kartę Techniczną (TDS) oraz Kartę Charakterystyki (SDS/MSDS) — do pobrania w zakładce Bezpieczeństwo. Certyfikat Analizy (CoA) dla partii udostępniamy na żądanie.