Kwas Laktobionowy 10 g

Kwas laktobionowy 10 g to kwas z grupy PHA — polihydroksykwasów. Biały, krystaliczny proszek, rozpuszczalny w wodzie i glikolach, nierozpuszczalny w olejach. W recepturach pełni trzy funkcje naraz: złuszcza, nawilża i chelatuje jony metali. Typowe stężenie robocze to 2–10%.

Nazwa INCI: Lactobionic Acid | Nr CAS: 96-82-2 | Nr WE (EINECS): 202-538-3 | Wzór: C₁₂H₂₂O₁₂ | Masa cząsteczkowa: 358,3 g/mol

ℹ️ UWAGA: Surowiec chłonie wilgoć z powietrza — ważyć sprawnie, opakowanie zamykać od razu. Roztwory wodne mają odczyn silnie kwaśny (pH rzędu 2–3), więc każda formuła z kwasem laktobionowym wymaga pomiaru i korekty pH. Bez tego kroku kosmetyk będzie zbyt kwaśny.

Kwas laktobionowy — czym jest?

Powstaje z utlenienia laktozy, czyli cukru mlecznego. W tej reakcji jednostka glukozowa laktozy przekształca się w kwas glukonowy, a cała cząsteczka to galaktoza połączona z kwasem glukonowym — stąd nazwa chemiczna: kwas 4-O-β-D-galaktopiranozylo-D-glukonowy. Otrzymuje się go metodą chemiczną, enzymatyczną albo w drodze fermentacji mikrobiologicznej.

W kosmetyce zalicza się go do PHA. Od klasycznych AHA różni się przede wszystkim rozmiarem cząsteczki: kwas glikolowy waży 76 g/mol, mlekowy 90, laktobionowy — 358. Do tego ma aż osiem grup hydroksylowych. Większa i mocniej „uwodniona" cząsteczka pracuje wolniej i płycej, w obrębie powierzchniowych warstw naskórka. To główny powód, dla którego PHA uchodzą w formulacji za najłagodniejszą grupę kwasów kosmetycznych.

Warto wiedzieć, że w praktyce handlowy kwas laktobionowy to mieszanina formy kwasowej i odpowiadającego jej laktonu, w zmiennych proporcjach — tak definiują go farmakopee (Ph. Eur., USP). Na sposób pracy z surowcem nie ma to wpływu.

Kwas laktobionowy — dane fizykochemiczne dla formulatora

• Postać: biały do prawie białego proszek krystaliczny
• Zapach: brak wyczuwalnego zapachu
• Higroskopijność: tak — chłonie wilgoć z powietrza, trzymać szczelnie zamknięty
• Temperatura topnienia: 113–118°C
• Rozpuszczalność: łatwo rozpuszczalny w wodzie; rozpuszczalny w glicerynie i glikolach; słabo w etanolu; w olejach nie rozpuszcza się wcale
• Odczyn: roztwory wodne silnie kwaśne — specyfikacja dostawcy: pH 1,0–3,0
• pKa: ok. 3,8 (dane literaturowe)
• Zawartość (assay): 98,0–102,0%
• Zawartość wody: ≤ 5,0%
• Stabilność: dobra — surowiec znosi szeroki zakres pH, podwyższoną temperaturę i ekspozycję na światło UV. Mimo to wygodniej dodawać go w fazie chłodzenia: pozwala to od razu zmierzyć i skorygować pH gotowej formuły
• Faza formulacji: wodna (A) lub chłodzenia (C)
• Niezgodności: silne utleniacze

Kwas laktobionowy — właściwości i działanie surowca w kosmetykach

Złuszczanie powierzchni naskórka

Jak każdy kwas hydroksylowy, kwas laktobionowy pomaga usuwać zrogowaciałe komórki z powierzchni naskórka — tyle że robi to wolniej i łagodniej niż kwasy o małych cząsteczkach. Skóra po takim złuszczaniu jest gładsza w dotyku, cera wygląda na bardziej wypoczętą i rozświetloną, a pory na mniej widoczne. Przy dłuższym stosowaniu koloryt staje się bardziej jednolity.

Siła tego działania zależy wprost od pH formuły. Poniżej pH 4 kwas pracuje wyraźnie, powyżej 5 — praktycznie przestaje.

Nawilżanie

Osiem grup hydroksylowych w cząsteczce wiąże wodę, dzięki czemu kwas laktobionowy działa jak humektant. To niecodzienne połączenie: kwasy złuszczające zwykle raczej przesuszają, a tutaj obie funkcje siedzą w jednej cząsteczce. W wyższych stężeniach roztwór wodny zostawia na skórze cienki, nawilżający film.

Działanie antyoksydacyjne i chelatujące

Kwas laktobionowy wiąże jony metali, przede wszystkim żelaza. Właśnie na tym opiera się jego działanie antyoksydacyjne — i z tego samego mechanizmu płynie druga, czysto praktyczna korzyść: chelatując metale w recepturze, wspiera jej stabilność i pracę systemu konserwującego. W formułach z olejami podatnymi na jełczenie to realny zysk.

Odczucie na skórze i tolerancja

Duża cząsteczka to wolniejsze działanie i mniejsze ryzyko szczypania czy zaczerwienienia niż przy kwasach o małych cząsteczkach. Dlatego PHA chętnie trafiają do formuł adresowanych do cery wrażliwej i reaktywnej. Nie oznacza to jednak, że można je stosować bez testów — każdy kwas przy zbyt niskim pH lub zbyt wysokim stężeniu potrafi podrażnić.

Kwas laktobionowy — zastosowanie w formułach kosmetycznych DIY

Zalecane stężenie: 0,1–10%. Punkt wyjścia zależy od typu produktu:

• toniki, esencje — 2–5%, pH 3,5–4,5
• serum — 3–5%, pH 3,8–4,2
• kremy, emulsje, balsamy — 3–8%, pH 4,2–5,0
• preparaty mocniej złuszczające — 5–10%, pH 3,0–3,8; wymagają szczególnie starannej oceny bezpieczeństwa
• produkty spłukiwane (żele, szampony) — 1–3%

Jak z tym pracować:

• Rozpuszczaj w wodzie demineralizowanej lub destylowanej. Kranówka wnosi jony metali, które psują stabilność formuły.
• Zmierz pH roztworu. Będzie niskie — w okolicach 2–3.
• Podnieś pH do docelowego. Najczęściej roztworem NaOH (10%), argininą albo trietanoloaminą. Dodawaj kroplami, mieszaj, mierz po każdej porcji.
• Sprawdź pH gotowego kosmetyku, nie tylko fazy wodnej. Emulsja potrafi przesunąć odczyt o kilka dziesiątych.
• Używaj skalibrowanego pH-metru. Paski nie wystarczą — przy kwasach 0,3 jednostki pH to różnica między „działa" a „szczypie".
• Dodawaj w fazie chłodzenia, poniżej 40°C. Surowiec zniesie więcej, ale wtedy najwygodniej domierzyć pH.

Przykłady produktów:

• tonik lub esencja wygładzająca z PHA
• serum nawilżająco-wygładzające z kwasem hialuronowym
• krem i emulsja do cery suchej oraz wrażliwej
• balsam do ciała o działaniu wygładzającym
• żel myjący do twarzy
• preparat do pielęgnacji skórek i paznokci
• odżywka i szampon do włosów

Dobre połączenia:

• z glukonolaktonem — druga klasyka wśród PHA; razem dają łagodny, dobrze tolerowany duet
• z kwasem hialuronowym — złuszczanie plus nawilżenie na kilku poziomach
• z pantenolem i alantoiną — kojące uzupełnienie formuły z kwasem
• z niacynamidem — możliwe, ale z głową: niacynamid przy niskim pH powoli hydrolizuje do kwasu nikotynowego, który daje przejściowe zaczerwienienie. Trzymaj pH takiej formuły raczej przy 4,5–5,0 albo rozdziel oba składniki na osobne produkty.
• z retinolem — lepiej osobno. Oba składniki mają inne optimum pH, więc naprzemienne stosowanie sprawdza się bardziej niż wspólna receptura.

Gotowy kosmetyk wymaga oceny bezpieczeństwa zgodnie z rozporządzeniem (WE) 1223/2009.

Kwas laktobionowy — bezpieczeństwo stosowania

Zgodnie z kartą charakterystyki producenta kwas laktobionowy nie jest klasyfikowany jako substancja niebezpieczna w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 (CLP) — nie ma przypisanych zwrotów H ani piktogramów ostrzegawczych. Nie jest też towarem niebezpiecznym w transporcie.

Nie zwalnia to z ostrożności przy pracy z czystym surowcem:

• Pył może drażnić drogi oddechowe — nie rozsypuj proszku, pracuj przy dobrej wentylacji. Karta wskazuje również na możliwość łagodnego podrażnienia skóry i oczu.
• Zakładaj rękawice i okulary ochronne, zwłaszcza przy większych naważkach.
• Roztwór NaOH używany do korekty pH jest substancją żrącą — z nim ostrożność obowiązuje bezwzględnie.
• Surowca nie stosuje się bezpośrednio na skórę. Wyłącznie jako składnik gotowej formuły, po korekcie pH.
• Przy kosmetykach z kwasami standardem jest zalecenie ochrony przeciwsłonecznej — uwzględnij to w opisie i etykiecie gotowego produktu.
• Przed użyciem nowej formuły wykonaj próbę na małej powierzchni skóry.
• Unikaj kontaktu z oczami.
• Przechowuj z dala od dzieci.
• Tylko do użytku zewnętrznego.

Pochodzenie surowca: kwas laktobionowy otrzymywany jest z laktozy, czyli cukru mlecznego. Ma to znaczenie przy deklaracjach wegańskich — surowiec nie jest wegański.

Przechowywanie kwasu laktobionowego

• W szczelnie zamkniętym opakowaniu — surowiec jest higroskopijny. Wilgoć zbija proszek i zaburza dokładność ważenia.
• W chłodnym, suchym i zaciemnionym miejscu, w temperaturze pokojowej.
• Do pobierania używaj suchych narzędzi. Wilgotna łyżeczka zepsuje resztę opakowania.
• Z dala od silnych utleniaczy.
• Termin przydatności znajduje się na etykiecie partii. Dostawca deklaruje 24 miesiące od daty produkcji do daty ponownego badania.

Dane techniczne — kwas laktobionowy

Do tego surowca ESENT dołącza Kartę Techniczną (TDS) oraz Kartę Charakterystyki (SDS/MSDS) — do pobrania w zakładce Bezpieczeństwo. Certyfikat Analizy (CoA) dla partii udostępniamy na żądanie.